انحصار وراثت آنلاین در سامانه سهیم چگونه انجام میشود؟ اگر یکی از اعضای خانواده فوت کرده و برای تعیین وراث یا پیگیری اموال او به گواهی انحصار وراثت نیاز دارید، احتمالاً نام سامانه سهیم را شنیدهاید. از مرداد ۱۴۰۴ روند صدور گواهی انحصار وراثت تغییر کرده و سازمان ثبت احوال کشور مسئولیت صدور این گواهی را بر عهده گرفته است. در فرآیند جدید بخش مهمی از امور به صورت الکترونیکی انجام میشود و درخواستها و دریافت گواهی از طریق سامانههای مربوط به ثبت احوال پیگیری میشود.
در این مقاله توضیح میدهیم انحصار وراثت آنلاین چگونه انجام میشود، سامانه سهیم چه کاربردی دارد، گواهی چگونه دریافت میشود و اگر اطلاعات گواهی اشتباه باشد چگونه میتوان اعتراض کرد.
اگر هنوز با اصل مفهوم انحصار وراثت آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله «انحصار وراثت چیست و چگونه گواهی انحصار وراثت بگیریم؟» را مطالعه کنید.
سامانه سهیم چیست؟
سامانه سهیم، سامانه هویت یکتای ملی ایرانیان است که توسط سازمان ثبت احوال کشور ارائه شده و خدمات مختلف هویتی را به صورت الکترونیکی در اختیار شهروندان قرار میدهد. در فرآیند جدید انحصار وراثت نیز خدمات مربوط به درخواست، ابلاغ، دریافت و اعتراض به گواهی انحصار وراثت در این سامانه پیشبینی شده است.
بنابراین اگر در اینترنت عبارتهایی مانند:
– سامانه انحصار وراثت
– انحصار وراثت آنلاین
– سامانه حصر وراثت
– دریافت گواهی انحصار وراثت
– ثبت انحصار وراثت اینترنتی را جستوجو میکنید، یکی از مهمترین سامانههایی که باید با آن آشنا باشید سامانه سهیم ثبت احوال است.
انحصار وراثت آنلاین از چه زمانی اجرا شد؟
بر اساس بند «ث» ماده ۱۱۳ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران و آییننامه اجرایی آن، صدور گواهی انحصار وراثت به سازمان ثبت احوال کشور واگذار شده است. مطابق مقررات جدید، سازمان ثبت احوال باید اطلاعات مورد نیاز برای تعیین وراث و سهمالارث آنها را به صورت سامانهای بررسی کند و گواهی انحصار وراثت را صادر و ابلاغ نماید.
از ابتدای مرداد ۱۴۰۴ نیز خدمات مربوط به درخواست، اعتراض، ابلاغ و دریافت گواهی انحصار وراثت در سامانه سهیم فعال شده است.
آیا برای انحصار وراثت دیگر باید به دادگاه مراجعه کرد؟
برای صدور گواهی انحصار وراثت در فرآیند جدید، اصل کار به سازمان ثبت احوال منتقل شده و درخواستها از مسیر سامانههای تعیینشده انجام میشود. اما این موضوع به این معنا نیست که تمام مسائل مربوط به ارث بدون مراجعه به مرجع قضایی حل خواهد شد.
برای مثال اگر:
– یکی از وراث در اطلاعات ثبتشده وجود نداشته باشد
– اطلاعات خانوادگی متوفی ناقص باشد
– درباره هویت یکی از وراث اختلاف وجود داشته باشد
– نسبت خانوادگی شخصی با متوفی مورد اختلاف باشد
– به گواهی صادرشده اعتراض وجود داشته باشد
– درباره سهمالارث اختلاف ایجاد شده باشد ممکن است موضوع نیازمند بررسی تخصصی و پیگیری قانونی باشد.
بنابراین آنلاین شدن صدور گواهی با آنلاین شدن تمام دعاوی ارث یکسان نیست.
مراحل انحصار وراثت آنلاین در سامانه سهیم
فرآیند دقیق نمایش گزینهها ممکن است با بهروزرسانی سامانه تغییر کند اما به طور کلی برای استفاده از خدمات مربوط به انحصار وراثت باید مراحل زیر را دنبال کرد.
۱. ورود به سامانه سهیم ابتدا باید وارد سامانه سهیم ثبت احوال شوید و پس از احراز هویت وارد پنجره خدمات شوید.
۲. انتخاب خدمت مربوط به انحصار وراثت پس از ورود به سامانه، خدمت مربوط به گواهی انحصار وراثت را انتخاب میکنید. در سامانه امکان دسترسی به خدماتی مانند دریافت یا پیگیری گواهی و در موارد لازم ثبت اعتراض پیشبینی شده است.
۳. بررسی اطلاعات متوفی و وراث
یکی از مهمترین قسمتهای فرآیند جدید، استفاده از اطلاعات موجود در پایگاههای رسمی برای شناسایی متوفی و وراث است. آییننامه اجرایی مقرر کرده است که سازمان ثبت احوال اطلاعات لازم برای تشخیص طبقات و درجات وراث، میزان سهمالارث، موانع ارث و سایر اطلاعات مرتبط را بررسی کند. به همین دلیل درست بودن اطلاعات خانوادگی و سجلی اهمیت زیادی دارد.
۴. صدور گواهی انحصار وراثت در موارد مشمول فرآیند جدید، سازمان ثبت احوال پس از دریافت و بررسی اطلاعات لازم، گواهی انحصار وراثت را صادر میکند.
مطابق ماده ۱۰ آییننامه اجرایی، در موارد مقرر گواهی باید ظرف ۲۰ روز پس از ثبت واقعه فوت و بدون نیاز به درخواست وراث صادر و به ذینفعان ابلاغ شود.
۵. دریافت گواهی پس از صدور و ابلاغ گواهی، ذینفعان میتوانند از طریق سامانههای مربوط به ثبت احوال نسبت به مشاهده و دریافت گواهی اقدام کنند.
گواهی به صورت الکترونیکی صادر میشود و امکان احراز اصالت آن نیز در سازوکار سامانه پیشبینی شده است.
آیا انحصار وراثت خودکار صادر میشود؟
سامانه سهیم نیز یکی از مسیرهای اصلی ارائه خدمات الکترونیکی مرتبط با انحصار وراثت است و خدماتی مانند ابلاغ، دریافت و اعتراض به گواهی در سازوکار جدید پیشبینی شده است. با این حال آنلاین شدن فرآیند صدور گواهی به این معنا نیست که اختلافات مربوط به ارث نیز خودکار حل میشوند.
اگر درباره وراث، سهمالارث، اطلاعات گواهی یا اموال متوفی اختلافی وجود دارد، بررسی حقوقی موضوع پیش از اقدام میتواند مسیر پرونده را روشنتر کند.
مشاوره با وکیل ارث
اگر درباره انحصار وراثت آنلاین، سامانه سهیم، اعتراض به گواهی انحصار وراثت یا تقسیم ارث سؤال دارید، میتوانید برای بررسی شرایط پرونده از مشاوره حقوقی آنلاین یا مشاوره تلفنی با وکیل استفاده کنید. مشاوره حقوقی ارث و وصیت با وکیل مسئله خود را مطرح کنید تا وضعیت پرونده و مسیر قانونی مناسب بررسی شود.
در مواردی که اطلاعات متوفی و وراث در سامانههای مربوط موجود و قابل شناسایی باشد، مطابق آییننامه اجرایی، صدور گواهی انحصار وراثت بدون نیاز به درخواست وراث و ظرف ۲۰ روز پس از ثبت واقعه فوت پیشبینی شده است. اما این موضوع را نباید به این معنا دانست که در تمام پروندهها گواهی دقیقاً بدون هیچ اقدام یا پیگیری از سوی خانواده صادر خواهد شد.
اگر اطلاعات لازم ناقص باشد یا وارثی شناسایی نشود یا در اطلاعات موجود مغایرتی وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به پیگیری و تکمیل اطلاعات وجود داشته باشد.
برای انحصار وراثت آنلاین چه مدارکی لازم است؟
در فرآیند جدید بخش قابل توجهی از اطلاعات از پایگاههای رسمی دریافت میشود. به همین دلیل در همه پروندهها مانند گذشته لازم نیست تمام مدارک به شکل فیزیکی ارائه شود. با این حال ممکن است در صورت وجود نقص یا مغایرت، ارائه اطلاعات یا مدارک تکمیلی ضروری باشد. برای مثال ممکن است مدارکی مربوط به:
– هویت متوفی
– هویت وراث
– رابطه خانوادگی
– ازدواج یا طلاق
– وضعیت یکی از وراث
– اصلاح یا تکمیل اطلاعات سجلی مورد نیاز قرار گیرد.
اگر در اطلاعات خانوادگی متوفی مشکل وجود دارد، بهتر است قبل از ثبت درخواست یا در همان ابتدای فرآیند، موضوع به دقت بررسی شود.
اگر اطلاعات وراث در سامانه سهیم اشتباه باشد چه کنیم؟
این یکی از مهمترین مسائلی است که ممکن است در فرآیند انحصار وراثت آنلاین با آن مواجه شوید. برای مثال ممکن است: نام یکی از وراث در اطلاعات موجود نباشد یا اطلاعات مربوط به رابطه خانوادگی اشتباه باشد. در چنین شرایطی ابتدا باید مشخص شود مشکل از اطلاعات ثبت احوال است یا موضوع یک اختلاف حقوقی واقعی درباره وراثت است. اگر مشکل صرفاً یک مغایرت اطلاعاتی باشد، مسیر اصلاح اطلاعات میتواند متفاوت باشد. اما اگر شخصی ادعا کند که وارث قانونی متوفی است و سایر وراث این موضوع را قبول نداشته باشند، مسئله دیگر صرفاً یک اصلاح اداری ساده نیست و نیاز به بررسی حقوقی و قضایی دارد .
چگونه گواهی انحصار وراثت را از سامانه سهیم دریافت کنیم؟
پس از صدور گواهی، امکان ابلاغ و دریافت الکترونیکی آن در سامانه پیشبینی شده است. مطابق اطلاعرسانیهای انجامشده، گواهی صادرشده از طریق سامانه ابلاغ و سامانه سهیم در اختیار وراث و ذینفعان قرار میگیرد و پس از احراز هویت و انجام مراحل لازم امکان دریافت آن وجود دارد.
بنابراین اگر گواهی برای متوفی صادر شده است، قبل از مراجعه حضوری به مراجع مختلف بهتر است وضعیت آن را در سامانههای رسمی مربوط بررسی کنید.
اعتراض به گواهی انحصار وراثت چگونه است؟
ممکن است بعد از صدور گواهی مشخص شود که اطلاعات آن صحیح نیست. برای مثال ممکن است:
– یکی از وراث در گواهی ذکر نشده باشد
– شخصی به اشتباه به عنوان وارث معرفی شده باشد
– اطلاعات مربوط به وراث ناقص باشد
– سهمالارث درجشده مورد اعتراض باشد
آییننامه اجرایی برای اعتراض به گواهی صادرشده سازوکار مشخصی پیشبینی کرده است. مطابق ماده ۱۲ آییننامه، گواهی صادرشده ظرف ۱۰ روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در هیأت حل اختلاف است و امکان ثبت اعتراض به صورت غیرحضوری نیز پیشبینی شده است. بنابراین اگر با محتوای گواهی انحصار وراثت موافق نیستید، نباید بدون بررسی مهلت قانونی اقدام را به تأخیر بیندازید.
آیا وکیل میتواند انحصار وراثت آنلاین را انجام دهد؟
در پروندههای ساده ممکن است شخص بتواند فرآیند الکترونیکی را شخصاً پیگیری کند. اما در پروندههایی که اطلاعات وراث ناقص است یا میان اعضای خانواده اختلاف وجود دارد، موضوع میتواند از یک درخواست ساده اداری فراتر برود. برای مثال اگر یکی از وراث میگوید نام او در گواهی نیامده است یا یکی از افراد درباره سهم خود اعتراض دارد، صرفاً دانستن نحوه کار با سامانه سهیم کافی نیست. در این موارد مشاوره با وکیل ارث میتواند مشخص کند که مشکل از کجا ناشی شده و چه اقدامی باید انجام شود.
مشاوره حقوقی انحصار وراثت آنلاین
اگر برای استفاده از سامانه سهیم سؤال دارید یا نمیدانید در پرونده شما باید صرفاً درخواست صدور گواهی بدهید یا موضوع نیاز به اقدام حقوقی دیگری دارد، بهتر است قبل از اقدام وضعیت پرونده بررسی شود. در مشاوره حقوقی آنلاین و تلفنی با وکیل ارث و وصیت میتوان موضوعاتی مانند موارد زیر را بررسی کرد:
– نحوه پیگیری انحصار وراثت
– مشکل در اطلاعات وراث
– عدم صدور گواهی
– اعتراض به گواهی انحصار وراثت
– اختلاف درباره وراث
– اختلاف درباره سهمالارث
– وضعیت اموال متوفی
– ارتباط انحصار وراثت با تقسیم ترکه
– آثار وصیتنامه متوفی
جمعبندی
با اجرای مقررات جدید، فرآیند صدور گواهی انحصار وراثت از شکل سنتی فاصله گرفته و سازمان ثبت احوال مسئولیت صدور این گواهی را بر عهده گرفته است.
یک پاسخ