نمونه لایحه واخواهی کیفری و شرایط و مهلت واخواهی از حکم غیابی را همراه با شرایط صدور حکم غیابی، مهلت قانونی واخواهی، نحوه ثبت اعتراض و نمونه دفاعیه واخواهی از حکم کلاهبرداری در این صفحه مطالعه خواهید کرد.
چنانچه نیاز به مشاوره با وکیل دارید همین حالا می توانید با وکیل کیفری مشاوره نمایید .
نمونه لایحه واخواهی کیفری چگونه تنظیم می‌شود؟
اگر در یک پرونده کیفری علیه شما حکم محکومیت غیابی صادر شده است، در صورت وجود شرایط قانونی می‌توانید با تقدیم درخواست واخواهی به همان دادگاهی که حکم را صادر کرده است، تقاضای رسیدگی مجدد کنید. واخواهی فرصتی برای ارائه دفاعیات و مدارکی است که ممکن است در رسیدگی قبلی بررسی نشده باشند.
برای تنظیم نمونه لایحه واخواهی کیفری باید شماره دادنامه، شماره پرونده، تاریخ ابلاغ، عنوان اتهام و دلایل اعتراض به حکم را مشخص کنید. صرف اعلام مخالفت با رأی یا ادعای بی‌گناهی، بدون توضیح ایرادات رأی و ارائه دفاعیات مؤثر، لزوماً برای تغییر نتیجه پرونده کافی نیست.
در ادامه، ابتدا شرایط قانونی واخواهی و مهلت آن را توضیح می‌دهیم و سپس دو نمونه لایحه عمومی و اختصاصی واخواهی از حکم کلاهبرداری را ارائه می‌کنیم.
واخواهی کیفری چیست؟
واخواهی یکی از طرق اعتراض به حکم غیابی است که به محکوم‌علیه امکان می‌دهد از دادگاه صادرکننده حکم درخواست کند پرونده را مجدداً بررسی کند.
مطابق ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، در جرائم مشمول این ماده، چنانچه متهم و وکیل او در هیچ‌یک از جلسات دادگاه حاضر نشده باشند و لایحه دفاعیه نیز ارسال نشده باشد، دادگاه پس از رسیدگی حکم غیابی صادر می‌کند. اگر حکم صادرشده متضمن محکومیت متهم باشد، امکان واخواهی مطابق شرایط و مهلت قانونی وجود دارد.
بنابراین، غیبت متهم در یک جلسه دادگاه به‌تنهایی به معنای غیابی بودن حکم نیست. همچنین اگر متهم در جلسه حاضر شده و بدون عذر موجه در جریان رسیدگی غایب شود، مطابق تبصره ۱ ماده ۴۰۶، حکم صادرشده حضوری خواهد بود.
مهلت واخواهی از حکم غیابی کیفری چقدر است؟
مهلت واخواهی مطابق ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری به شرح زیر است:
اشخاص مقیم ایران: ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ واقعی حکم.
اشخاص مقیم خارج از کشور: دو ماه از تاریخ ابلاغ واقعی حکم.
در صورت ابلاغ نشدن واقعی حکم: اگر محکوم‌علیه مدعی عدم اطلاع از مفاد حکم باشد، امکان واخواهی ظرف ۲۰ روز از تاریخ اطلاع، مطابق شرایط تبصره ۲ ماده ۴۰۶، وجود دارد.
در فرض اخیر، قانون برای واخواهی آثار خاصی از جمله توقف اجرای رأی پیش‌بینی کرده است. اعمال این مقرره مستلزم احراز شرایط قانونی آن است.
نکته مهم این است که تاریخ ابلاغ قانونی و تاریخ ابلاغ واقعی لزوماً یکسان نیستند. بنابراین اگر حکم از طریق سامانه ابلاغ به شما اعلام شده یا از صدور آن اطلاع پیدا کرده‌اید، باید سابقه ابلاغ و تاریخ اطلاع را بررسی کنید تا مهلت قانونی از دست نرود.
نمونه لایحه عمومی واخواهی کیفری
متن زیر یک نمونه عمومی است. قسمت‌های داخل کروشه باید بر اساس اطلاعات واقعی پرونده و دلایل دفاعی واخواه تکمیل شوند.
بسمه تعالی
ریاست محترم شعبه [شماره شعبه] دادگاه [عنوان دادگاه صادرکننده حکم]
موضوع: لایحه واخواهی نسبت به دادنامه غیابی شماره [شماره دادنامه]
با سلام و احترام
اینجانب [نام و نام خانوادگی] فرزند [نام پدر] به شماره ملی [شماره ملی]، محکوم‌علیه پرونده کلاسه [شماره پرونده]، در خصوص دادنامه غیابی شماره [شماره دادنامه] مورخ [تاریخ صدور] که به موجب آن از بابت اتهام [عنوان اتهام] به [نوع و میزان محکومیت] محکوم شده‌ام، در مهلت قانونی و مستنداً به ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری، مراتب واخواهی خود را اعلام می‌نمایم.
دلایل و جهات اعتراض به شرح زیر به استحضار می‌رسد:
۱. عدم امکان ارائه دفاعیات در رسیدگی پیشین
به علت [شرح دقیق علت عدم حضور یا عدم اطلاع از رسیدگی]، امکان حضور و ارائه توضیحات و دفاعیات لازم در جلسه رسیدگی برای اینجانب فراهم نشد. ازاین‌رو تقاضا دارم دفاعیات و مدارک پیوست در رسیدگی مجدد مورد بررسی قرار گیرد.
۲. ایراد به دلایل و مستندات محکومیت
دادنامه صادرشده از حیث [مشخص کردن دلیل یا مستند مورد اعتراض] واجد ایراد است؛ زیرا [شرح دقیق و مستدل ایراد]. تقاضا دارم مستندات پرونده و میزان دلالت آن‌ها بر انتساب اتهام به اینجانب مجدداً بررسی شود.
۳. ارائه دلایل و مستندات دفاعی
مدارک و مستندات پیوست از جمله [ذکر اسناد، شهادت شهود، نظریه کارشناسی یا سایر ادله مرتبط] مؤید دفاعیات اینجانب است و تقاضا دارم در رسیدگی مجدد مورد توجه قرار گیرد.
با عنایت به مراتب فوق و با توجه به اینکه دلایل و جهات دفاعی اینجانب در رسیدگی پیشین به نحو مقتضی مطرح و بررسی نشده است، مستنداً به مواد ۴۰۶ و ۴۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، تقاضای پذیرش واخواهی، تعیین وقت رسیدگی، بررسی مجدد ادله و دفاعیات و در نهایت نقض دادنامه غیابی و صدور حکم برائت را دارم.
با احترام
نام و نام خانوادگی واخواه: [نام کامل]
امضا
تاریخ: [تاریخ تنظیم لایحه]
پیوست‌ها: [فهرست مدارک و مستندات]
نمونه لایحه واخواهی کیفری در پرونده کلاهبرداری
در پرونده‌های کلاهبرداری، دفاعیات باید بر اساس رفتار منتسب به متهم، ادله اثباتی و ارکان قانونی جرم تنظیم شود. برای مثال، اگر محکوم‌علیه مدعی است در عملیات متقلبانه دخالت نداشته یا وجوه مورد ادعا به حساب او واریز نشده است، باید این موضوع را با بررسی اسناد بانکی، مکاتبات، گزارش کارشناسی و سایر مدارک پرونده توضیح دهد.
متن زیر نمونه‌ای برای پرونده‌ای فرضی است و ادعاهای آن فقط در صورت انطباق با واقعیت پرونده قابل استفاده خواهد بود.
بسمه تعالی
ریاست محترم شعبه [شماره شعبه] دادگاه صادرکننده دادنامه غیابی
موضوع: لایحه واخواهی نسبت به حکم محکومیت به اتهام کلاهبرداری
با سلام و احترام
اینجانب [نام و نام خانوادگی]، محکوم‌علیه پرونده کلاسه [شماره پرونده]، نسبت به دادنامه غیابی شماره [شماره دادنامه] مورخ [تاریخ صدور] که به موجب آن از بابت اتهام کلاهبرداری به [نوع و میزان مجازات] محکوم شده‌ام، در مهلت قانونی اعتراض داشته و به شرح زیر تقاضای رسیدگی مجدد می‌نمایم.
۱. انکار اتهام و تبیین رفتار واقعی
اتهام انتسابی را به شرح مندرج در دادنامه قبول نداشته و معتقدم رفتار انجام‌شده از سوی اینجانب با دلایل موجود در پرونده به نحو کافی احراز نشده است. توضیح آنکه [شرح دقیق رابطه با شاکی، نحوه آشنایی، معامله یا اقدام مورد اختلاف].
۲. فقدان دلیل کافی بر انتساب عملیات متقلبانه
با توجه به محتویات پرونده، تقاضا دارم مشخص شود کدام رفتار مشخص از سوی اینجانب، با چه ادله‌ای و به چه نحو واجد عناصر قانونی جرم کلاهبرداری تشخیص داده شده است. دفاع اینجانب آن است که [شرح دقیق ایراد به رفتار منتسب و ادله اثباتی].
۳. بررسی اسناد و گردش حساب‌های بانکی
در صورتی که گزارش‌های بانکی یا اسناد مالی در پرونده موجود باشد، تقاضا دارم گردش حساب‌ها و مستندات مربوط به وجوه مورد ادعا بررسی شود. مطابق مدارک پیوست، [شرح نتیجه مستند بررسی بانکی یا توضیح درباره عدم واریز وجه، در صورت صحت].
۴. بررسی نقش سایر اشخاص و تفکیک رفتار هر متهم
در فرض تعدد متهمان، انتساب رفتار مجرمانه به هر شخص باید بر اساس دلایل مربوط به همان شخص بررسی شود. تقاضا دارم نقش اینجانب در وقایع موضوع پرونده، مستقل از اقدامات احتمالی سایر اشخاص، بر اساس ادله موجود ارزیابی شود.
۵. ضرورت رسیدگی مجدد به دفاعیات
با توجه به عدم ارائه کامل دفاعیات در رسیدگی منتهی به صدور حکم غیابی و دلایل فوق، تقاضا دارم ضمن پذیرش واخواهی، وقت رسیدگی تعیین و امکان ارائه توضیحات و مستندات فراهم شود.
بنابراین، مستنداً به مواد ۴۰۶ و ۴۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری و با لحاظ ضرورت احراز ارکان قانونی جرم و انتساب آن به متهم، تقاضای نقض دادنامه غیابی و صدور حکم برائت را دارم.
با احترام
نام و نام خانوادگی واخواه: [نام کامل]
امضا و تاریخ
پیوست‌ها: [اسناد بانکی، قراردادها، مکاتبات و سایر مدارک مرتبط]
تذکر: این نمونه نباید بدون تطبیق با محتویات پرونده استفاده شود. برای مثال، صرف واریز نشدن وجه به حساب متهم یا ناشناس بودن شاکی نسبت به او، به‌تنهایی و در همه پرونده‌ها برای نفی مسئولیت کیفری کافی نیست.
واخواهی کیفری چگونه ثبت می‌شود؟
برای ثبت واخواهی، مراحل زیر را انجام دهید:
۱. نسخه دادنامه غیابی و سابقه ابلاغ آن را دریافت و بررسی کنید.
۲. مهلت قانونی واخواهی را با توجه به تاریخ ابلاغ واقعی یا شرایط خاص عدم اطلاع مشخص کنید.
۳. دلایل اعتراض خود را به صورت روشن و مستند بنویسید و مدارک مرتبط را آماده کنید.
۴. درخواست واخواهی را از طریق مسیر ثبت الکترونیکی قضایی و مطابق رویه جاری، به دادگاه صادرکننده حکم ارائه کنید. در صورت نیاز به اقدام حضوری یا وجود مانع در ثبت الکترونیکی، از دفتر خدمات الکترونیک قضایی درباره مسیر صحیح ثبت راهنمایی بگیرید.
۵. پس از ثبت، شماره پیگیری را نگه دارید و ابلاغ وقت رسیدگی و تصمیم دادگاه را پیگیری کنید.
پس از واخواهی چه اتفاقی می‌افتد؟
مطابق ماده ۴۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه پس از واخواهی وقت رسیدگی تعیین می‌کند و طرفین را دعوت می‌نماید. سپس ادله و دفاعیات واخواه بررسی شده و تصمیم مقتضی اتخاذ می‌شود. عدم حضور طرفین یا یکی از آن‌ها مانع رسیدگی نیست.
نتیجه رسیدگی مجدد می‌تواند با توجه به محتویات پرونده و دفاعیات ارائه‌شده متفاوت باشد. ازاین‌رو، ثبت واخواهی به معنای تضمین نقض حکم یا صدور برائت نیست.
همچنین باید میان واخواهی از حکم غیابی و تجدیدنظرخواهی از رأی تفاوت قائل شد. واخواهی در همان دادگاه صادرکننده حکم انجام می‌شود؛ اما تجدیدنظرخواهی تابع مقررات و مرجع قانونی مربوط به آن است.
پرسش‌های متداول درباره نمونه لایحه واخواهی کیفری
آیا بدون وکیل می‌توان واخواهی کیفری کرد؟
بله. شخص محکوم‌علیه اصولاً می‌تواند شخصاً درخواست واخواهی را مطرح کند. بااین‌حال، در پرونده‌های مهم یا پیچیده، بررسی دادنامه و تنظیم دفاعیات مستند با کمک وکیل می‌تواند به شناسایی ایرادات مؤثر کمک کند.
آیا واخواهی موجب توقف اجرای حکم می‌شود؟
باید وضعیت پرونده و شرایط قانونی بررسی شود. مطابق تبصره ۲ ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری، در فرضی که حکم غیابی به‌صورت واقعی ابلاغ نشده و محکوم‌علیه ظرف ۲۰ روز از تاریخ اطلاع واخواهی می‌کند، قانون توقف اجرای رأی را پیش‌بینی کرده است. نباید این حکم را بدون بررسی شرایط آن به تمام موارد واخواهی تعمیم داد.
اگر مهلت واخواهی تمام شده باشد چه باید کرد؟
ابتدا باید وضعیت ابلاغ واقعی، تاریخ اطلاع از حکم و علت عدم اقدام در مهلت بررسی شود. در صورت وجود شرایط قانونی، ممکن است امکان استفاده از مقررات مربوط به عدم ابلاغ واقعی یا طرق اعتراض دیگر وجود داشته باشد. صرف انقضای مهلت به معنای امکان‌پذیر بودن واخواهی در هر شرایطی نیست.
آیا می‌توان در واخواهی مدارک جدید ارائه کرد؟
واخواه می‌تواند دفاعیات و مدارک مرتبط خود را برای بررسی در رسیدگی مجدد ارائه کند. ارزش اثباتی هر مدرک و تأثیر آن بر نتیجه پرونده را دادگاه با توجه به مجموع محتویات پرونده ارزیابی می‌کند.
آیا واخواهی از حکم کلاهبرداری با واخواهی از سایر جرائم تفاوت دارد؟
قواعد عمومی واخواهی تابع قانون آیین دادرسی کیفری است؛ اما محتوای دفاعیات باید متناسب با عنوان اتهام باشد. در پرونده کلاهبرداری، دفاع باید ناظر بر رفتار متقلبانه منتسب، تحصیل مال، رابطه میان رفتار و نتیجه و سایر شرایط قانونی مرتبط با اتهام باشد.
مشاوره با وکیل برای تنظیم لایحه واخواهی کیفری
اگر حکم محکومیت غیابی علیه شما صادر شده است، پیش از تنظیم لایحه باید نوع اتهام، مفاد دادنامه، دلایل محکومیت، سابقه ابلاغ و مهلت اعتراض بررسی شود. یک لایحه مؤثر صرفاً تکرار عبارت‌هایی مانند «اتهام را قبول ندارم» یا «دلیلی علیه من وجود ندارد» نیست؛ بلکه باید به دلایل مورد استناد دادگاه پاسخ مشخص بدهد.
برای بررسی پرونده و تنظیم لایحه واخواهی کیفری متناسب با شرایط آن، می‌توانید از خدمات مشاوره حقوقی وکیل‌دان استفاده کنید.
یادآوری حقوقی: مبنای قانونی مطالب این مقاله مواد ۴۰۶ و ۴۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ است. پیش از ثبت لایحه، متن نهایی باید با دادنامه و آخرین وضعیت پرونده تطبیق داده شود.
