یکی از موضوعاتی که در سالهای فعالیت حرفهای خودم به عنوان وکیل، بارها با آن مواجه شدهام، اختلافات خانوادگی و پروندههای مربوط به طلاق است. در حدود پانزده سالی که در حوزه وکالت فعالیت کردهام، پروندههای متعددی از اختلافات میان زن و شوهر داشتهام و با زوجین زیادی در این زمینه صحبت و مشاوره کردهام. صحبتی که در ادامه این متن نوشته ام در رابطه با مشاوره حقوقی طلاق توافقی است . سعی کرده ام با زبان ساده در مورد طلاق صحبت کنم تا شما بتوانید به راحتی مسیر خود را پیدا کنید و در این راه در کنار شما خواهم بود.
تجربه من نشان داده است که همه اختلافات خانوادگی الزاماً به دادگاه و وکیل نیاز ندارند. در بعضی از موارد، اختلاف میان زن و شوهر با مشاوره خانواده، گفتوگو و اصلاح بعضی از رفتارها قابل حل است و اصلاً بهتر است کار به دادگاه و تشکیل پرونده نرسد.
اما وقتی اختلافات شدید شده و ادامه زندگی مشترک عملاً امکانپذیر نیست، موضوع متفاوت میشود. در این شرایط، ممکن است هر یک از زوجین برای حفظ حقوق خود ناچار به استفاده از وکیل، مشاوره حقوقی و مراجعه به دادگاه شود.
تجربه من از مشاوره حقوقی طلاق توافقی
در چند سال اخیر و از زمانی که امکان ارائه مشاوره حقوقی از طریق اینترنت و سایت برای من فراهم شده است، با زوجین زیادی از شهرهای مختلف کشور درباره مسائل خانوادگی و طلاق صحبت کردهام.
از تهران، مشهد، اصفهان، کرمان، شیراز و شهرهای دیگر با افرادی مشاوره داشتهام؛ گاهی با مرد و گاهی با زن. در بعضی پروندهها صرفاً مشاوره حقوقی خانواده ارائه شده و در مواردی که نیاز بوده، برای آنها دادخواست یا لایحه نیز تنظیم کردهام.
بنابراین تجربه من فقط مربوط به یک شهر یا یک نوع پرونده نیست. از طرف دیگر، در شهر محل فعالیت خودم نیز در طول سالهای وکالت، پروندههای خانوادگی زیادی داشتهام.
توصیهای که همیشه در پروندههای خانواده داشتهام این بوده که اگر امکان صلح و سازش وجود دارد، ابتدا همین راه امتحان شود. اما اگر ادامه زندگی مشترک واقعاً امکانپذیر نیست، بهتر است زن و شوهر به جای اینکه مدت طولانی یکدیگر را درگیر پروندههای مختلف کنند، درباره جدایی و حقوق یکدیگر به یک توافق منطقی برسند.
چرا بعضی پروندههای خانوادگی سالها طول میکشند؟
چیزی که در عمل بارها دیدهام این است که زن و شوهر در ابتدای اختلاف تصور میکنند با مطرح کردن یک یا چند پرونده حقوقی میتوانند طرف مقابل را تحت فشار قرار دهند.
ممکن است یک طرف مهریه مطالبه کند، طرف دیگر دعوای تمکین مطرح کند، موضوع نفقه یا ترک انفاق مطرح شود و بعد هر کدام از طرفین پرونده دیگری علیه طرف مقابل تشکیل دهد.
گاهی این روند یک سال یا حتی بیشتر ادامه پیدا میکند.
اما سؤال مهم این است که نتیجه این همه دعوا چیست؟
در بسیاری از مواردی که من دیدهام، بعد از مدتها رفتوآمد به دادگاه، صرف هزینه، صرف وقت و فشار روحی، در نهایت زوجین به این نتیجه رسیدهاند که ادامه زندگی مشترک برای آنها امکانپذیر نیست و باید از یکدیگر جدا شوند.
به همین دلیل، اگر زن و شوهر واقعاً تصمیم به جدایی گرفتهاند و اختلاف آنها به مرحلهای رسیده که ادامه زندگی مشترک امکانپذیر نیست، به نظر من بهتر است از همان ابتدا درباره طلاق و حقوق مالی و غیرمالی یکدیگر به توافق برسند.
در چنین شرایطی، طلاق توافقی میتواند راه بسیار کمهزینهتر و کمتنشتری باشد. تجربه ای که از بعضی از پرونده ها دارم این است که مثلا زن می خواهد مرد به التماس بیافتد و او به اصطلاح دلش خنک شود . از این جهت که زن فکر می کند با احساس او بازی شده است و البته حق هم با او است ولی این دلیل نمی شود که روح و روان خود را بریا انتقام پریشان کند و خدای نکرده موجب بیماری جسمی و روحی برای او شود .
بهتر است واقع بین بود و اگر فردی مناسب او نیست بهتر اینکه سریع تر از زندگی او خارج شود و فکر خود را مشغول او نکند . شاید در جای دیگر فرد مناسب و موقعیت بهتری در انتظار او باشد .
مشاوره حقوقی طلاق توافقی قبل از هر اقدامی
من همیشه به زوجین توصیه میکنم قبل از اینکه دادخواست بدهند یا پروندهای را شروع کنند، ابتدا دقیقاً مشخص کنند که درباره چه موضوعاتی با یکدیگر توافق دارند.
طلاق توافقی فقط به این معنا نیست که زن و شوهر بگویند «هر دو با طلاق موافق هستیم».
باید درباره مسائل مختلفی که ممکن است بعداً باعث اختلاف شود، از ابتدا تصمیم گرفته شود.
برای مثال باید مشخص باشد:
– مهریه چه میشود؟
>- آیا تمام مهریه پرداخت میشود یا بخشی از آن بذل یا ابراء میشود؟
>- اگر قرار است مبلغی به زن پرداخت شود، مقدار و زمان پرداخت آن چه خواهد بود؟
>- درباره نفقه و سایر حقوق مالی چه توافقی شده است؟
>- درباره جهیزیه و اموال مشترک چه تصمیمی گرفته شده است؟
>- اگر فرزند وجود دارد، حضانت با چه کسی خواهد بود؟
>- نحوه ملاقات فرزند با پدر یا مادر چگونه خواهد بود؟
>- درباره سایر مطالبات و اختلافات مالی چه توافقی شده است؟
>- اگر پروندههای دیگری علیه یکدیگر مطرح شده، تکلیف آنها چه خواهد شد؟
اینها موضوعاتی هستند که اگر قبل از طلاق درباره آنها تصمیم گرفته نشود، ممکن است حتی بعد از جدایی نیز باعث ادامه اختلافات شوند.
دو روش برای رسیدن به طلاق توافقی
در عمل، زوجین برای رسیدن به طلاق توافقی میتوانند از مسیرهای قانونی مختلف استفاده کنند. طبق ماده ۲۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، در طلاق توافقی موضوع به مرکز مشاوره خانواده ارجاع میشود و تشریفات قانونی مربوط به آن باید طی شود.
اما در تجربه کاری من، موضوع مهمتر از خودِ تشریفات، این است که زوجین قبل از ورود به مراحل طولا
نی، تکلیف توافقات خود را روشن کنند.
یکی از روشهایی که در موارد مناسب به زوجین پیشنهاد کردهام این است که وقتی زن و شوهر واقعاً بر سر تمام مسائل به توافق رسیدهاند، توافقات مالی و حقوقی خود را به صورت رسمی تنظیم کنند.
در این مرحله، وکیل میتواند به آنها کمک کند که توافقات به شکل دقیق و قابل اجرا تنظیم شود.
برای مثال ممکن است زن و شوهر توافق کنند که مرد مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان به زن پرداخت کند و زن نیز در مقابل، نسبت به تمام یا بخشی از مهریه خود ابراء یا بذل انجام دهد و مرد نیز وکالت در طلاق را به زن اعطا کند.
در چنین حالتی میتوان توافقات و اسناد لازم را به صورت رسمی تنظیم کرد تا احتمال برهم خوردن توافق در آینده کاهش پیدا کند.
البته باید توجه داشت که وکالت در طلاق یا توافق مالی در دفترخانه، به خودی خود به معنای جاری شدن و ثبت طلاق نیست و تشریفات قانونی مربوط به طلاق و ثبت آن همچنان باید طی شود.
مزیت این روش از نظر من این است که وقتی توافقات اصلی از ابتدا به صورت دقیق و رسمی مشخص شده باشد، احتمال اینکه یکی از طرفین در میانه مسیر از توافق خود منصرف شود یا اختلاف جدیدی ایجاد شود، کمتر خواهد بود.
اگر یکی از زوجین از توافق منصرف شود چه میشود؟
روش دیگری که در عمل ممکن است اتفاق بیفتد این است که زوجین ابتدا درباره طلاق به توافق کامل نرسیده باشند و یکی از آنها دادخواست طلاق مطرح کند و در جریان رسیدگی، درباره مسائل مختلف به توافق برسند.
ممکن است مرد دادخواست طلاق بدهد و در جریان رسیدگی، زن و شوهر درباره مهریه، حضانت، ملاقات فرزند و سایر مسائل توافق کنند. یا در شرایط قانونی مربوط، زن پیگیری قضایی خود را انجام دهد و در ادامه، توافقی میان طرفین شکل بگیرد.
این روش نیز ممکن است به نتیجه برسد؛ اما تجربه من نشان داده است که هرچه فاصله زمانی میان توافق زوجین و انجام مراحل قانونی بیشتر باشد، احتمال تغییر نظر یکی از طرفین نیز بیشتر میشود.
ممکن است امروز زن و شوهر با یکدیگر توافق کنند، اما چند ماه بعد یکی از آنها از توافق خود منصرف شود و تمام اختلافات دوباره شروع شود.
به همین دلیل، وقتی زن و شوهر واقعاً تصمیم به جدایی گرفتهاند، من معتقدم بهتر است توافقات آنها دقیق، روشن و تا حد امکان رسمی و قابل اجرا تنظیم شود.
مشاوره حقوقی طلاق توافقی برای چه زوجینی مناسبتر است؟
به نظر من طلاق توافقی در شرایط مختلف میتواند انتخاب مناسبی باشد.
مثلاً زوجینی که مدت کوتاهی از ازدواج آنها گذشته و متوجه شدهاند که ادامه زندگی مشترک برای آنها مناسب نیست، اگر ادعای پیچیدهای نسبت به یکدیگر ندارند، بهتر است به جای اینکه سالها درگیر اختلافات شوند، درباره جدایی به توافق برسند.
این موضوع در دوران عقد نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگر زن و مرد در دوران عقد متوجه شوند که از نظر فکری، اخلاقی یا در مسائل دیگر تناسب لازم را ندارند و ادامه این رابطه را مناسب نمیدانند، گاهی جدایی در همان مرحله میتواند بسیار کمهزینهتر از آن باشد که چند سال وارد زندگی مشترک شوند، صاحب فرزند شوند و بعد از ایجاد وابستگیها و مشکلات بیشتر، تصمیم به جدایی بگیرند.
از طرف دیگر، حتی زوجینی که چند سال از زندگی مشترک آنها گذشته است، اگر اختلاف مالی پیچیدهای ندارند و هر دو به این نتیجه رسیدهاند که ادامه زندگی ممکن نیست، بهتر است بدون لجبازی و گروکشی درباره جدایی توافق کنند.
اگر مرد توانایی پرداخت حقوق مالی همسرش را دارد، چه بهتر که این حقوق را پرداخت کند و موضوع را با توافق حل کند. از طرف دیگر، اگر زن نیز درباره حقوق مالی خود به توافق منطقی رسیده است، میتواند با یک تصمیم آگاهانه، از ادامه یک اختلاف فرسایشی جلوگیری کند.
مشاوره حقوقی طلاق توافقی و توصیه من به زوجین
من در تمام این سالها در پروندههای خانواده تلاش کردهام قبل از اینکه اختلاف به یک دعوای طولانی تبدیل شود، اگر امکان صلح
و سازش وجود دارد، زوجین را به سمت آن هدایت کنم.
اما اگر ادامه زندگی مشترک دیگر امکانپذیر نیست، توصیه من این است که زن و شوهر تا جایی که میتوانند از لجبازی، گروکشی و ایجاد پروندههای متعدد علیه یکدیگر خودداری کنند.
طلاق به اندازه کافی موضوع سنگینی است و نیازی نیست زن و شوهر با ایجاد پروندههای متعدد، فشار بیشتری به خود و خانوادهشان وارد کنند.
مشاوره حقوقی طلاق توافقی میتواند قبل از هر اقدامی به زوجین کمک کند که دقیقاً بدانند چه حقوقی دارند. درباره چه موضوعاتی باید توافق کنند . چگونه توافق خود را به شکلی تنظیم کنند که بعداً باعث اختلاف جدید نشود.
تجربه من در پروندههای خانواده این بوده که وقتی زن و شوهر بدون لجبازی و با یک تصمیم روشن درباره آینده خود صحبت میکنند حتی اگر تصمیم آنها جدایی باشد، معمولاً مسیر بسیار سادهتر و کمتنشتری پیش روی آنها قرار میگیرد.در نهایت، همیشه توصیه من این است که قبل از طرح هر دادخواست یا شروع هر پروندهای، ابتدا با یک وکیل با تجربه به مسائل خانواده مشورت کنید.
گاهی یک مشاوره حقوقی درست در ابتدای کار میتواند از ماهها رفتوآمد، هزینه و اختلاف بیشتر جلوگیری کند. می توانید همین حالا به صورت تلفنی با اینجانب صحبت نمایید .
