چگونه طلاق بگیرم | برای گرفتن طلاق چه کار کنم | مراحل طلاق | راهنمای کامل

اگر تصمیم به پایان دادن به زندگی مشترک گرفته‌اید، احتمالاً اولین سؤال شما این است که چگونه طلاق بگیرم ؟ برای گرفتن طلاق چه کار کنم؟ پاسخ این سؤال برای همه زوجین یکسان نیست؛ زیرا روش قانونی طلاق به این موضوع بستگی دارد که درخواست طلاق از طرف مرد باشد، زن باشد یا هر دو طرف درباره جدایی توافق داشته باشند.

در برخی پرونده‌ها طلاق با توافق زوجین انجام می‌شود، در برخی موارد مرد با مراجعه به دادگاه درخواست طلاق می‌کند و در مواردی نیز زن باید با استناد به دلایل قانونی مانند عسر و حرج، ترک انفاق یا شروط ضمن عقد، شرایط طلاق را در دادگاه اثبات کند.

به همین دلیل، پیش از اقدام بهتر است وضعیت حقوقی پرونده، حقوق مالی زوجین، حضانت فرزندان، مهریه، نفقه و شرایط خاص زندگی مشترک بررسی شود. مشاوره حقوقی طلاق با وکیل خانواده می‌تواند قبل از طرح دعوا، مسیر مناسب را مشخص کند و از طرح اشتباه دادخواست جلوگیری نماید.

چگونه طلاق بگیرم؟ برای گرفتن طلاق از کجا شروع کنم؟

اولین قدم، مشخص کردن نوع طلاق و وضعیت حقوقی زوجین است. به طور کلی، سه حالت اصلی وجود دارد:

1. طلاق به درخواست زوج
2. طلاق به درخواست زوجه
3. طلاق توافقی ثبت نام در سامانه تصمیم ( طلاق) 

هر یک از این روش‌ها شرایط، مدارک و آثار حقوقی متفاوتی دارد.

مطابق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، مرد می‌تواند با رعایت شرایط مقرر قانونی و با مراجعه به دادگاه، تقاضای طلاق همسر خود را مطرح کند. زن نیز در موارد مقرر در قانون، از جمله وجود شرایط موضوع مواد ۱۱۱۹، ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ قانون مدنی، می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند.

بنابراین سوال اینجانست چگونه طلاق بگیرم ؟ نمی‌توان برای همه افراد یک نسخه واحد برای طلاق ارائه کرد. 

طلاق از طرف مرد چگونه انجام می‌شود؟

در صورتی که مرد تصمیم به طلاق همسر خود داشته باشد، می‌تواند درخواست طلاق را از طریق مرجع صالح مطرح کند. دادگاه پس از رسیدگی، درباره حقوق مالی زوجه و سایر موضوعات قانونی تصمیم‌گیری می‌کند.

مطابق ماده ۲۶ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، در صورتی که طلاق به درخواست زوج باشد، دادگاه پس از رسیدگی گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند.

در این نوع طلاق، موضوعاتی مانند مهریه، نفقه، اجرت‌المثل ایام زوجیت و سایر حقوق مالی زوجه باید مطابق مقررات قانونی مورد بررسی قرار گیرد.

بنابراین اگر سؤال شما این است که «شوهرم می‌خواهد من را طلاق بدهد، چه کار کنم؟» یا برعکس، «من به عنوان مرد می‌خواهم همسرم را طلاق بدهم»، بهتر است پیش از هر اقدامی وضعیت حقوق مالی و شرایط پرونده بررسی شود.

طلاق از طرف زن چگونه است؟

برخلاف مرد، زن صرفاً با اعلام اینکه دیگر تمایلی به ادامه زندگی مشترک ندارد، در همه موارد نمی‌تواند حکم طلاق دریافت کند؛ بلکه باید حسب مورد از یکی از مبانی قانونی استفاده کند.

مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

– وجود عسر و حرج در زندگی مشترک؛
– ترک انفاق و وجود شرایط قانونی موضوع ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی؛
– داشتن وکالت در طلاق؛
– تحقق یکی از شروط ضمن عقد نکاح؛
– وجود برخی شرایط خاص قانونی که امکان درخواست طلاق را برای زوجه فراهم می‌کند.

مطابق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد، وی می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند و در صورت احراز شرایط قانونی، دادگاه می‌تواند زوج را به طلاق الزام نماید.

بنابراین در پرونده طلاق از طرف زن، مهم‌ترین مسئله تشخیص مبنای قانونی دعوا و ارائه ادله مناسب برای اثبات آن است.

طلاق توافقی چگونه انجام می‌شود؟

اگر زن و شوهر هر دو درباره اصل جدایی و موضوعاتی مانند مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزندان و سایر حقوق مالی به توافق برسند، امکان اقدام برای طلاق توافقی وجود دارد.

مطابق ماده ۲۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، در طلاق توافقی، موضوع به مرکز مشاوره خانواده ارجاع می‌شود و در صورت عدم انصراف زوجین از طلاق، نتیجه اقدامات مرکز مشاوره و موارد توافق برای اتخاذ تصمیم نهایی به دادگاه منعکس خواهد شد.

در طلاق توافقی، توافقات زوجین اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا لازم است پیش از نهایی شدن پرونده درباره موضوعاتی مانند موارد زیر تصمیم‌گیری شود:

– مهریه؛
– نفقه؛
– اجرت‌المثل؛
– جهیزیه؛
– حضانت فرزندان؛
– نحوه ملاقات با فرزندان؛
– نفقه فرزندان؛
– سایر حقوق و تعهدات مالی.

نکته مهم: برخلاف طلاق‌های غیرتوافقی، طلاق توافقی مشمول ارجاع به داوری موضوع ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده نیست و قانون، ارجاع آن به مرکز مشاوره خانواده را پیش‌بینی کرده است.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله مراحل طلاق توافقی را مطالعه کنید . 

طلاق غیابی چیست؟

یکی از سؤالات متداول این است که «چطور طلاق غیابی بگیرم؟» چگونه طلاق بگیرم؟

در حقوق ایران، «غیابی» در درجه نخست وصف رأی دادگاه است، نه اینکه یک نوع مستقل از طلاق مانند طلاق توافقی، رجعی یا بائن باشد.

بنابراین ممکن است در جریان رسیدگی به دعوای طلاق، یکی از زوجین در دادگاه حاضر نشود و در صورت تحقق شرایط قانونی، رأی دادگاه غیابی صادر شود.

اما صرف عدم حضور یکی از زوجین، به تنهایی برای غیابی محسوب شدن رأی کافی نیست و وضعیت ابلاغ، حضور یا دفاع شخص در مراحل رسیدگی و سایر شرایط مقرر در قانون آیین دادرسی مدنی باید بررسی شود.

به همین دلیل، اگر همسر شما در دسترس نیست، در جلسات دادگاه حاضر نمی‌شود یا ابلاغ‌های قضایی را دریافت نمی‌کند، پیش از اقدام باید وضعیت ابلاغ و شرایط پرونده بررسی شود.

طلاق غیابی از طرف زن

اگر زن قصد طلاق داشته باشد و شوهر در دسترس نباشد یا در جریان رسیدگی حاضر نشود، موضوع پیچیده‌تر از یک «طلاق غیابی ساده» است.

زوجه باید ابتدا مشخص کند بر چه مبنای قانونی درخواست طلاق دارد؛ برای مثال:

– عسر و حرج؛
– ترک انفاق؛
– شروط ضمن عقد؛
– وکالت در طلاق؛
– یا مفقودالاثر بودن زوج.

در صورتی که شوهر مدت طولانی مفقود باشد، ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی مقررات خاصی را پیش‌بینی کرده است. مطابق این ماده، هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد، زن او می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند.

بنابراین طلاق زن از شوهر غایب یا مفقودالاثر با طلاقی که صرفاً به علت عدم حضور زوج در جلسه دادگاه، رأی آن غیابی می‌شود، دو موضوع متفاوت است.

اگر شوهر مفقود شده باشد، زن چگونه می‌تواند طلاق بگیرد؟چگونه طلاق بگیرم؟

در صورتی که شوهر برای مدت طولانی مفقود باشد، باید شرایط قانونی غیبت و مفقودالاثر بودن وی بررسی شود.

ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی یکی از مهم‌ترین مقررات این حوزه است. در صورت تحقق شرایط این ماده، زوجه می‌تواند از دادگاه درخواست طلاق کند.

در چنین پرونده‌ای، بررسی دقیق سوابق، مدت غیبت، اقدامات انجام‌شده برای پیدا کردن زوج و نحوه رسیدگی دادگاه اهمیت زیادی دارد و بهتر است پیش از طرح دادخواست، پرونده با وکیل متخصص دعاوی خانواده بررسی شود.

آیا زن می‌تواند بدون حضور شوهر طلاق بگیرد؟

در برخی شرایط، عدم حضور شوهر مانع ادامه رسیدگی یا اجرای طلاق نیست؛ اما پاسخ دقیق به این سؤال به مبنای درخواست طلاق و وضعیت پرونده بستگی دارد.

برای مثال، اگر زن دارای وکالت رسمی در طلاق باشد، حدود اختیارات وکیل، مفاد سند وکالت و شرایط مندرج در آن باید بررسی شود.

همچنین در پرونده‌های طلاق به درخواست زن، اگر شرایط قانونی طلاق اثبات شود، عدم حضور زوج لزوماً مانع صدور حکم نخواهد بود؛ اما تشخیص این موضوع با توجه به وضعیت ابلاغ و ادله پرونده انجام می‌شود.

طلاق با داشتن وکالت در طلاق

حالا با داشتن وکالت چگونه طلاق بگیرم؟ یکی از مسیرهایی که ممکن است روند طلاق را برای زوجه متفاوت کند، داشتن وکالت در طلاق از زوج است.

البته صرف داشتن یک عبارت کلی در سند وکالت همیشه به این معنا نیست که زن بدون بررسی سایر مفاد سند می‌تواند مستقیماً طلاق را ثبت کند. حدود اختیارات وکیل، بلاعزل بودن یا نبودن وکالت، حق توکیل به غیر، نحوه مراجعه به دادگاه و دفترخانه و سایر شروط مندرج در وکالت‌نامه باید بررسی شود.

به همین دلیل، پیش از استفاده از وکالت در طلاق، متن کامل سند رسمی باید توسط وکیل بررسی شود.

برای گرفتن طلاق چه مدارکی لازم است؟

مدارک مورد نیاز با توجه به نوع طلاق متفاوت است، اما معمولاً مدارک زیر اهمیت دارند:

– شناسنامه و کارت ملی؛
– سند ازدواج یا اطلاعات مربوط به عقد نکاح؛
– وکالت‌نامه رسمی طلاق، در صورت وجود؛
– مدارک مربوط به مهریه و پرداخت‌های انجام‌شده؛
– اسناد و مدارک مربوط به نفقه، در صورت طرح ادعا؛
– مدارک و مستندات مربوط به عسر و حرج؛
– مدارک مربوط به فرزندان مشترک؛
– سایر اسناد و ادله مرتبط با موضوع پرونده.

در پرونده طلاق از طرف زن، انتخاب ادله مناسب اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در بسیاری از موارد، موفقیت دعوا به نحوه اثبات ادعای مطرح‌شده وابسته است.

طلاق رجعی و بائن چه تفاوتی دارند؟

طلاق از نظر امکان رجوع زوج در مدت عده به دو نوع کلی رجعی و بائن تقسیم می‌شود.

در طلاق رجعی، در مدت عده و با وجود شرایط قانونی، زوج می‌تواند به زوجه رجوع کند.

در مقابل، در طلاق بائن برای زوج در مدت عده حق رجوع وجود ندارد. قانون مدنی موارد طلاق بائن را مشخص کرده است؛ از جمله طلاق قبل از نزدیکی، طلاق زن یائسه، طلاق خلع و مبارات با شرایط مقرر و طلاق سوم پس از سه وصلت متوالی.

بنابراین نوع طلاق و آثار آن باید هنگام بررسی پرونده مورد توجه قرار گیرد.

عده طلاق چیست؟

مطابق ماده ۱۱۵۰ قانون مدنی، عده مدتی است که تا پایان آن، زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی‌تواند شوهر دیگری اختیار کند.

مدت عده در همه پرونده‌ها یکسان نیست و با توجه به شرایط زن و نوع انحلال نکاح تعیین می‌شود. بنابراین برای اطلاع دقیق از مدت عده، باید وضعیت شخصی و حقوقی زوجه بررسی شود.

چرا قبل از اقدام برای طلاق با وکیل مشورت کنیم؟

طلاق فقط پایان رابطه زوجیت نیست و ممکن است آثار مهمی درباره مهریه، نفقه، اجرت‌المثل، حضانت، ملاقات فرزندان، جهیزیه، حقوق مالی و نحوه اجرای رأی ایجاد کند.

به همین دلیل، قبل از ثبت دادخواست بهتر است مشخص شود:

– کدام نوع طلاق برای پرونده شما مناسب است؟چگونه طلاق بگیرم؟
– آیا امکان طلاق از طرف زن وجود دارد؟
– آیا شرایط عسر و حرج قابل اثبات است؟
– آیا وکالت در طلاق وجود دارد؟
– وضعیت مهریه و سایر حقوق مالی چگونه خواهد بود؟
– در صورت عدم حضور همسر، پرونده چه وضعیتی پیدا می‌کند؟
– آیا رأی صادرشده غیابی خواهد بود؟
– مراحل اجرای حکم یا گواهی عدم امکان سازش چگونه است؟

یک مشاوره حقوقی تخصصی می‌تواند پیش از شروع دعوا، این موارد را روشن کند و از اقدام اشتباه یا صرف زمان و هزینه غیرضروری جلوگیری نماید.

مشاوره حقوقی طلاق با وکیل خانواده

اگر نمی‌دانید چگونه طلاق بگیرم ؟ یا برای گرفتن طلاق چه کار کنید، لازم نیست بدون اطلاع از شرایط قانونی، مستقیماً دادخواست ثبت کنید.

نوع طلاق، شرایط زوجین، مدارک موجود، وضعیت مهریه و سایر حقوق مالی و همچنین حضور یا عدم حضور همسر می‌تواند مسیر پرونده را تغییر دهد.

در وکیل‌دان امکان دریافت مشاوره حقوقی درباره مسائل خانواده و طلاق فراهم است تا پیش از اقدام قضایی، وضعیت پرونده شما بررسی و مسیر مناسب مشخص شود.

اگر درباره طلاق از طرف زن، طلاق از طرف مرد، طلاق توافقی، طلاق غیابی، وکالت در طلاق، عسر و حرج، مهریه، نفقه یا حضانت فرزندان سؤال دارید، می‌توانید برای بررسی دقیق شرایط پرونده از مشاوره با وکیل طلاق استفاده کنید.

جمع‌بندی

پاسخ سؤال چگونه طلاق بگیرم؟ «برای گرفتن طلاق چه کار کنم؟» به شرایط هر پرونده بستگی دارد. طلاق توافقی، طلاق به درخواست زوج، طلاق به درخواست زوجه و طلاق در شرایط غیبت یا مفقودالاثر بودن زوج، مسیرهای حقوقی متفاوتی دارند.

به همین دلیل، پیش از ثبت دادخواست بهتر است ابتدا مبنای قانونی طلاق و آثار مالی و خانوادگی آن مشخص شود و سپس متناسب با همان وضعیت، اقدام قضایی انجام گیرد.