مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا | مجازات و شکایت

مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا و مجازات و نحوه شکایت چگونه است .  اگر شخصی به شما توهین کرده است یا با پیامک و تماس تلفنی شما را به قتل و آسیب بدنی یا افشای اسرار تهدید می‌کند یا با نسبت دادن یک جرم به شما موجب هتک حیثیتتان شده است، ممکن است بتوانید از طریق مراجع قضایی اقدام کنید. با این حال برای انتخاب عنوان صحیح شکایت باید رفتار ارتکابی و شرایط قانونی آن بررسی شود.

توهین و تهدید و افترا سه عنوان مجرمانه متفاوت هستند. برای مثال فحاشی به دیگری ممکن است توهین باشد اما نسبت دادن صریح یک جرم به شخص دیگر با شرایط مقرر قانونی می‌تواند افترا محسوب شود. همچنین تهدید زمانی عنوان مجرمانه دارد که شرایط قانونی آن فراهم باشد و هر جمله ناخوشایند یا هر اختلاف لفظی الزاماً جرم تهدید نیست.

در این مقاله از وکیل‌ دان مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا و شرایط تحقق جرم توهین و تهدید و افترا، مجازات قانونی هر یک، نحوه شکایت، ادله اثبات و راه‌های دفاع در برابر این اتهامات را بررسی می‌کنیم.

پاسخ کوتاه: برای توهین و تهدید و افترا چگونه شکایت کنیم؟

اگر شخصی به شما توهین کرده یا شما را تهدید کرده است یا به‌طور ناروا ارتکاب جرمی را به شما نسبت داده است، ابتدا پیام‌ها و مدارک موجود را حفظ کنید. سپس با توجه به رفتار ارتکابی و ادله در اختیار خود، شکایت کیفری مناسب را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.

در انتخاب عنوان شکایت دقت کنید:

• توهین: استفاده از الفاظ یا رفتارهای تحقیرآمیز با شرایط قانونی لازم.
• تهدید: تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی یا افشای سر با شرایط مقرر در ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی.
• افترا: نسبت دادن صریح یک امر مجرمانه به دیگری یا انتشار آن با شرایط مقرر در ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی.
• نشر اکاذیب: اظهار مطالب خلاف واقع یا نسبت دادن اعمال خلاف حقیقت با وجود شرایط قانونی مقرر در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی.

اگر رفتار ارتکابی چند عنوان مجرمانه مستقل داشته باشد ممکن است طرح چند عنوان در یک شکواییه ضرورت پیدا کند. با این حال صرف درج چند عنوان در شکواییه به معنای تحقق همه آن جرایم نیست و تشخیص نهایی با مرجع قضایی است.

۱. جرم توهین چیست و چه زمانی می‌توان شکایت کرد؟

توهین از جرایم علیه حیثیت و شخصیت اشخاص است. در عرف ممکن است رفتارهای مختلفی توهین‌آمیز تلقی شوند اما برای احراز جرم باید شرایط قانونی و اوضاع و احوال وقوع رفتار بررسی شود.

بر اساس ماده ۶۰۸ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک، چنانچه موجب حد قذف نباشد، مستوجب جزای نقدی درجه شش است.

بنابراین هر اختلاف یا انتقادی توهین محسوب نمی‌شود. برای تشخیص تحقق این جرم باید به نوع عبارت یا رفتار، عرف، موقعیت اشخاص، شرایط زمانی و مکانی و سایر اوضاع و احوال توجه کرد.

نمونه‌هایی از رفتارهای قابل بررسی به عنوان توهین

• فحاشی و استفاده از الفاظ رکیک خطاب به دیگری.
• تحقیر آشکار شخص با عباراتی که عرفاً موجب هتک حرمت او می‌شود.
• ارسال پیام توهین‌آمیز از طریق پیامک یا پیام‌رسان‌ها.
• توهین در حضور دیگران یا در فضای مجازی با توجه به محتوای منتشرشده و شرایط قانونی.

توهین لزوماً نباید در حضور دیگران انجام شود. با این حال نوع رفتار و نحوه انتساب آن به متهم باید قابل احراز باشد.

مجازات جرم توهین چیست؟

مطابق ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی، مجازات توهین عادی جزای نقدی درجه شش است. مبلغ قابل اعمال باید بر اساس مقررات معتبر مربوط به درجات جزای نقدی در زمان رسیدگی تعیین شود.

در صورتی که رفتار ارتکابی مشمول عنوان خاصی مانند قذف یا توهین به اشخاص و مقامات دارای حمایت کیفری خاص باشد، ممکن است مقررات دیگری اعمال شود. ازاین‌رو پیش از ثبت شکایت باید عنوان قانونی رفتار به‌درستی مشخص شود.

برای آشنایی بیشتر با این موضوع می‌توانید مقاله «مجازات توهین و تهدید» و راهنمای «دفاع از اتهام توهین» را در وکیل‌دان مطالعه کنید.

۲. جرم تهدید چیست؟

تهدید زمانی مطرح می‌شود که شخص دیگری را به انجام رفتاری زیان‌بار از انواع مقرر در قانون تهدید کند. برای مثال تهدید به قتل، ایراد آسیب بدنی، وارد کردن ضرر مالی یا افشای اسرار می‌تواند با توجه به شرایط پرونده مشمول ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی باشد.

مطابق ماده ۶۶۹ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، هرگاه کسی دیگری را به هر نحو به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی یا افشای سری نسبت به خود یا بستگان او تهدید کند، اعم از اینکه در برابر آن تقاضای وجه یا مال یا انجام امر یا ترک فعلی کرده باشد یا نکرده باشد، رفتار او در صورت احراز سایر شرایط قانونی مشمول این ماده خواهد بود.

بنابراین برای تحقق تهدید موضوع ماده ۶۶۹ لزوماً لازم نیست تهدیدکننده از مخاطب پول بخواهد یا او را به انجام کار خاصی وادار کند.

آیا تهدید پیامکی جرم است؟ مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

بله. اگر محتوای پیامک متضمن تهدید واجد شرایط قانونی باشد، پیامکی بودن آن مانع تحقق جرم نیست. برای مثال ارسال پیامی مبنی بر تهدید به قتل یا ایراد آسیب بدنی ممکن است مشمول ماده ۶۶۹ باشد.

با این حال هر پیام عصبی یا عبارت مبهمی الزاماً تهدید کیفری محسوب نمی‌شود. متن کامل پیام، ارتباط آن با اختلاف طرفین، شرایط ارسال و سایر قرائن باید بررسی شود.

در پرونده‌های تهدید پیامکی بهتر است پیام‌ها را همراه با مشخصات فرستنده، تاریخ و زمان دریافت و سایر اطلاعات موجود حفظ کنید. حذف پیام‌ها یا ویرایش تصاویر آنها ممکن است بررسی اصالت و ارتباط محتوا را دشوار کند.

برای مطالعه بیشتر به مقاله «مجازات تهدید پیامکی» مراجعه کنید.

آیا تهدید به مرگ قابل شکایت است؟ مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

بله. تهدید به قتل در صورت انطباق با شرایط ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی قابل پیگیری کیفری است. برای اثبات موضوع، محتوای تهدید و انتساب آن به شخص مورد شکایت اهمیت دارد.

ادله ممکن است شامل پیامک، پیام‌های شبکه‌های اجتماعی، فایل صوتی، شهادت شهود و سایر قرائن قابل بررسی باشد. ارزش اثباتی هر دلیل با توجه به شرایط تحصیل آن، اصالت و ارتباطش با موضوع پرونده تعیین می‌شود.

برای آشنایی با نحوه اثبات این عنوان به مقاله «اثبات جرم تهدید به مرگ» مراجعه کنید.

مجازات تهدید چیست؟ مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

مجازات مقرر در ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی، شلاق تا ۷۴ ضربه یا حبس از یک ماه تا یک سال است. با توجه به قابل گذشت بودن این جرم و مقررات اصلاحی قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹، در محاسبه مجازات حبس باید مقررات قانونی مربوط به کاهش مجازات نیز لحاظ شود.

در پرونده واقعی، تعیین مجازات به عنوان قانونی احرازشده، مقررات حاکم در زمان ارتکاب، شرایط پرونده و تصمیم دادگاه بستگی دارد.

برای مطالعه بیشتر بخوانید : مقاله تهدید و توهین 

۳. جرم افترا چیست؟ مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

افترا با توهین تفاوت دارد. در توهین معمولاً رفتار یا گفتار تحقیرآمیز مطرح است اما در افترا، شخص به دیگری ارتکاب یک امر مجرمانه را نسبت می‌دهد یا آن را منتشر می‌کند و شرایط مقرر قانونی فراهم است.

بر اساس ماده ۶۹۷ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، هر کس از طریق اوراق چاپی یا خطی، درج در روزنامه و جراید، نطق در مجامع یا هر وسیله دیگر، صریحاً امری را به شخصی نسبت دهد یا آن را منتشر کند که مطابق قانون جرم محسوب می‌شود و نتواند صحت آن را ثابت کند، با رعایت استثنائات قانونی، به جزای نقدی درجه شش محکوم می‌شود.

برای تحقق افترا باید بررسی شود که:

۱. امر نسبت‌داده‌شده طبق قانون جرم باشد.

۲. انتساب با شرایط مقرر در ماده ۶۹۷ انجام شده باشد.

۳. انتساب به شخص مورد نظر قابل احراز باشد.

۴. مرتکب نتواند صحت انتساب را به نحو قانونی ثابت کند و سایر شرایط مقرر در قانون نیز وجود داشته باشد.

صرف اینکه شخصی درباره دیگری مطلبی منفی بیان کند، برای تحقق افترا کافی نیست. همچنین انتقاد، اختلاف حساب، بیان یک ادعای حقوقی یا طرح شکایت قضایی را نمی‌توان بدون بررسی محتوا و شرایط آن، خودبه‌خود افترا دانست.

برای مطالعه بیشتر : جرم توهین و افترا 

آیا اگر شکایتی علیه من مطرح شود و منع تعقیب بگیرم، می‌توانم شکایت افترا کنم؟

صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت به‌تنهایی برای محکومیت شاکی به افترا کافی نیست. باید بررسی شود که آیا رفتار او با شرایط ماده ۶۹۷ انطباق دارد یا خیر.

برای مثال ممکن است شخصی بر اساس قرائن و اطلاعاتی شکایت کرده باشد اما اتهام در نهایت اثبات نشود. این وضعیت لزوماً به معنای ارتکاب افترا از سوی شاکی نیست.

در مقابل، اگر شخصی با شرایط قانونی، صریحاً ارتکاب جرمی را به دیگری نسبت دهد و نتواند صحت انتساب را ثابت کند، امکان بررسی مسئولیت کیفری او وجود دارد.

مجازات افترا چیست؟ مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

مطابق ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی با اصلاحات ناشی از قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹، مجازات افترا موضوع این ماده جزای نقدی درجه شش است.

باید توجه داشت که افترا با قذف متفاوت است. اگر انتساب مطرح‌شده از مصادیق قذف باشد، مقررات حدی مربوط به آن بررسی می‌شود و نمی‌توان بدون توجه به ماهیت عبارت، صرفاً ماده ۶۹۷ را مبنای تحلیل قرار داد.

۴. تفاوت توهین و تهدید و افترا و نشر اکاذیب

این چهار عنوان در گفت‌وگوهای روزمره گاهی به جای یکدیگر به کار می‌روند اما از نظر حقوقی یکسان نیستند.

مواد یادشده از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی هستند.

تفاوت افترا و نشر اکاذیب مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

در افترا موضوع ماده ۶۹۷، نسبت دادن امر مجرمانه محور اصلی است. اما در نشر اکاذیب موضوع ماده ۶۹۸، اظهار مطالب خلاف واقع یا نسبت دادن اعمال خلاف حقیقت با قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی و با شرایط قانونی مقرر اهمیت دارد.

برای مثال اگر شخصی دیگری را صریحاً به ارتکاب سرقت متهم کند، موضوع ممکن است از جهت افترا بررسی شود. اما اگر شخصی با قصد و شرایط مقرر قانونی، مطالب خلاف واقع دیگری را از طریق وسایل مورد اشاره در ماده ۶۹۸ اظهار کند، احتمال انطباق رفتار با نشر اکاذیب مطرح می‌شود.

البته تشخیص عنوان صحیح به متن دقیق گفته یا نوشته و سایر شرایط پرونده بستگی دارد. ممکن است یک رفتار از نظر شاکی توهین‌آمیز باشد اما از نظر قانونی عنوان دیگری داشته باشد یا اساساً شرایط تحقق جرم خاصی فراهم نباشد.

۵. آیا توهین و تهدید و افترا در فضای مجازی هم جرم هستند؟

بله. ارتکاب رفتار از طریق اینترنت یا تلفن همراه به‌خودی‌خود مانع مسئولیت کیفری نیست. اگر محتوای منتشرشده یا پیام ارسالی با شرایط قانونی یکی از جرایم یادشده منطبق باشد، امکان پیگیری کیفری وجود دارد.

برای مثال:

• ارسال پیام حاوی الفاظ توهین‌آمیز می‌تواند از جهت توهین بررسی شود.
• ارسال پیام تهدیدآمیز می‌تواند حسب محتوا مشمول ماده ۶۶۹ باشد.
• انتشار مطلبی که صریحاً ارتکاب جرم را به شخصی نسبت می‌دهد ممکن است از جهت افترا بررسی شود.
• انتشار یا ارسال مطالب خلاف واقع با قصد و شرایط مقرر در قانون می‌تواند از جهت نشر اکاذیب قابل بررسی باشد.

برای اثبات این جرایم باید اصالت پیام یا محتوای منتشرشده، انتساب آن به متهم و سایر شرایط قانونی احراز شود. تصویر صفحه به‌تنهایی در همه پرونده‌ها برای اثبات تمام ارکان جرم کافی نیست و ممکن است بررسی فنی یا ادله تکمیلی ضرورت داشته باشد.

۶. چگونه از توهین و تهدید و افترا شکایت کنیم؟

اگر قصد شکایت دارید، بهتر است پیش از ثبت شکواییه، رفتار مورد اعتراض و مدارک موجود را دسته‌بندی کنید.

مرحله اول: حفظ ادله

پیامک‌ها، پیام‌های شبکه‌های اجتماعی، فایل‌های صوتی، تصاویر و اطلاعات مربوط به تاریخ و زمان وقوع رفتار را حفظ کنید. اگر محتوا در صفحه‌ای عمومی منتشر شده است، نشانی صفحه و اطلاعات قابل دسترس آن را نیز نگه دارید.

در صورت احتمال حذف محتوا یا انکار انتساب، بررسی راهکارهای قانونی برای حفظ و بررسی ادله الکترونیکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مرحله دوم: تعیین عنوان صحیح شکایت

باید مشخص شود رفتار مورد شکایت توهین است یا تهدید یا افترا یا نشر اکاذیب. در صورت وقوع چند رفتار مستقل، امکان طرح آنها در یک شکواییه نیز با توجه به ارتباط موضوعی و شرایط پرونده قابل بررسی است.

عنوان اشتباه ممکن است موجب طولانی شدن رسیدگی یا انحراف از موضوع اصلی شود. به همین دلیل بهتر است متن شکواییه بر شرح دقیق واقعه و ادله موجود متمرکز باشد.

مرحله سوم: تنظیم شکواییه

در شکواییه باید مشخصات شاکی و مشتکی‌عنه در حد اطلاعات موجود، شرح دقیق واقعه، زمان و محل وقوع، ادله و خواسته قانونی درج شود.

از بیان مطالب غیرقابل اثبات یا نسبت دادن جرایم متعدد بدون دلیل خودداری کنید. در صورت نامعلوم بودن هویت مرتکب، موضوع باید با ذکر اطلاعات موجود و درخواست بررسی قانونی مطرح شود.

مرحله چهارم: ثبت شکایت

شکایت کیفری معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای رسیدگی به مرجع صالح ارسال می‌شود. مرجع قضایی با توجه به عنوان اتهام و مقررات صلاحیت، تحقیقات لازم را انجام می‌دهد.

برای آشنایی با شیوه تنظیم شکایت می‌توانید مقاله «نمونه شکواییه مزاحمت و تهدید» را مطالعه کنید.

۷. برای اثبات توهین و تهدید و افترا چه مدارکی لازم است؟

نوع دلیل به ماهیت جرم و شرایط وقوع آن بستگی دارد. در پرونده‌های مختلف ممکن است یک یا چند مورد زیر اهمیت داشته باشد:

• پیامک یا پیام‌های شبکه‌های اجتماعی.
• فایل صوتی یا تصویری مرتبط با واقعه.
• شهادت اشخاصی که مستقیماً از وقوع رفتار اطلاع دارند.
• اسناد و نوشته‌های حاوی عبارت مورد شکایت.
• اطلاعات مربوط به حساب کاربری یا شماره تلفن منتسب به مرتکب.
• سایر قرائن و اماراتی که به احراز وقوع رفتار و انتساب آن کمک می‌کند.

در پرونده تهدید، محتوای تهدید و انتساب آن به متهم اهمیت دارد. در پرونده افترا، باید امر مجرمانه منتسب‌شده و شرایط قانونی آن مشخص شود. در پرونده توهین نیز نوع عبارت یا رفتار و شرایط وقوع آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نباید تصور کرد که یک نوع مدرک در تمام پرونده‌ها به‌تنهایی کافی است. ارزش اثباتی ادله با توجه به مقررات حاکم و اوضاع و احوال پرونده ارزیابی می‌شود.

۸. اگر به توهین یا تهدید متهم شده‌ایم چگونه دفاع کنیم؟

اگر علیه شما به اتهام توهین یا تهدید یا افترا شکایت شده است، دفاع مؤثر باید بر ارکان قانونی اتهام و دلایل موجود متمرکز باشد. صرف انکار اتهام یا ادعای اینکه شاکی قصد انتقام‌جویی دارد، همیشه دفاع کافی محسوب نمی‌شود.

در دفاع از اتهام باید حسب مورد به موضوعات زیر توجه کرد:

۱. آیا رفتار ادعاشده واقعاً رخ داده است؟

۲. آیا دلیل معتبر و کافی برای انتساب رفتار به متهم وجود دارد؟

۳. آیا عبارت یا رفتار مورد ادعا از نظر قانونی مشمول عنوان اتهامی مطرح‌شده است؟

۴. آیا عناصر و شرایط قانونی جرم احراز می‌شود؟

۵. آیا پیام‌ها یا مستندات در بستر کامل خود بررسی شده‌اند یا بخشی از مکالمه از متن اصلی جدا شده است؟

۶. آیا ایرادهای قانونی یا شکلی مؤثری درباره تعقیب یا ادله وجود دارد؟

دفاع از اتهام توهین مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

در پرونده توهین باید محتوای دقیق عبارت یا رفتار و شرایط وقوع آن بررسی شود. هر سخن تند یا اختلاف لفظی الزاماً جرم توهین نیست. با این حال دفاع نباید بر این فرض نادرست استوار شود که توهین فقط در حضور شاهد یا در مکان عمومی قابل تحقق است.

بیشتر بخوانید : دفاع از اتهام توهین 

دفاع از اتهام تهدید مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

در پرونده تهدید، باید مشخص شود عبارت مورد ادعا چه بوده و آیا با شرایط ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی انطباق دارد یا خیر. بررسی متن کامل مکالمه، شرایط ارتباط و انتساب پیام می‌تواند در دفاع مؤثر باشد.

دفاع از اتهام افترا مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

در پرونده افترا باید بررسی شود که آیا امر منتسب‌شده مطابق قانون جرم بوده و آیا انتساب با شرایط مقرر در ماده ۶۹۷ صورت گرفته است. همچنین موضوع اثبات صحت انتساب و سایر شرایط قانونی باید با توجه به مستندات پرونده ارزیابی شود.

برای استفاده از نمونه‌های کاربردی می‌توانید مقالات «نمونه لایحه دفاعیه توهین»، «لایحه دفاعیه توهین و تهدید»، «نمونه لایحه توهین و افترا» و «دفاع از اتهام نشر اکاذیب» را در وکیل‌دان مطالعه کنید.

۹. آیا توهین و تهدید و افترا قابل گذشت هستند؟

قابل گذشت بودن جرم به این معناست که شکایت شاکی و گذشت او در تعقیب یا ادامه رسیدگی و آثار کیفری پرونده نقش قانونی دارد. با این حال آثار گذشت در تمام مراحل رسیدگی یکسان نیست و باید مقررات مربوط به هر جرم بررسی شود.

مطابق ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی، جرایم موضوع مواد ۶۰۸، ۶۶۹، ۶۹۷ و ۶۹۸ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی در شمار جرایم قابل گذشت قرار گرفته‌اند.

بنابراین در حالت معمول، جرایم عادی توهین، تهدید موضوع ماده ۶۶۹، افترا موضوع ماده ۶۹۷ و نشر اکاذیب موضوع ماده ۶۹۸ قابل گذشت هستند. با این حال اگر رفتار مشمول عنوان مجرمانه خاص یا مقررات دیگری باشد، باید وضعیت همان عنوان به‌طور مستقل بررسی شود.

گذشت شاکی ممکن است موجب موقوف شدن تعقیب یا اجرای مجازات در حدود مقررات قانونی شود. همچنین در صورت تعدد شاکیان یا وجود جنبه‌های قانونی دیگر، آثار گذشت باید با توجه به وضعیت پرونده تعیین شود.

۱۰. مهلت شکایت از توهین و تهدید و افترا چقدر است؟

برای جرایم قابل گذشت، مهلت شکایت اهمیت زیادی دارد. مطابق ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در جرایم تعزیری قابل گذشت، هرگاه متضرر از جرم در مدت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود؛ مگر در موارد استثنایی مقرر در همان ماده، از جمله تحت سلطه متهم بودن یا وجود مانعی خارج از اختیار شاکی که مانع شکایت باشد.

این مهلت در موارد قانونی خاص و با توجه به وضعیت پرونده باید دقیق بررسی شود. بنابراین اگر از وقوع توهین یا تهدید یا افترا مطلع شده‌اید، بهتر است ثبت شکایت را بدون دلیل به تأخیر نیندازید.

توجه داشته باشید که مهلت شکایت با مرور زمان تعقیب یا اجرای مجازات تفاوت دارد. این مفاهیم آثار و شرایط قانونی جداگانه دارند.

برای مطالعه بیشتر بخوانید : مجازات توهین و تهدید 

۱۱. اگر یک نفر هم توهین کند و هم تهدید یا افترا انجام دهد چه می‌شود؟

اگر در جریان یک اختلاف، شخصی به دیگری توهین کند و در عین حال او را تهدید کند، رفتارها باید جداگانه از نظر عناصر قانونی بررسی شوند. در صورتی که هر دو عنوان مجرمانه مستقل احراز شود، امکان رسیدگی به هر دو عنوان وجود دارد.

همین موضوع درباره افترا و توهین نیز مطرح است. برای مثال نسبت دادن یک جرم به دیگری ممکن است با توجه به عبارت و شرایط بیان، از جهت افترا بررسی شود. اگر همان رفتار متضمن توهین مستقل نیز باشد، تشخیص امکان احراز هر دو عنوان به جزئیات پرونده بستگی دارد.

با این حال نباید هر پرونده را صرفاً با افزودن عناوین متعدد قوی‌تر دانست. شکایت دقیق و مستند معمولاً از شکایتی که بر عناوین متعدد و غیرمنطبق استوار شده باشد، روشن‌تر و قابل رسیدگی‌تر خواهد بود.

۱۲. نمونه شکواییه توهین و تهدید

متن زیر صرفاً یک الگوی اولیه است و باید بر اساس واقعه واقعی، ادله موجود و عنوان قانونی صحیح تنظیم شود.

مخاطب: دادسرای عمومی و انقلاب صالح

موضوع: شکایت از توهین و تهدید

شاکی: [مشخصات شاکی]

مشتکی‌عنه: [مشخصات مشتکی‌عنه در صورت اطلاع]

شرح شکایت:

احتراماً به استحضار می‌رساند مشتکی‌عنه در تاریخ [تاریخ وقوع] از طریق [پیامک / تماس تلفنی / حضور مستقیم / پیام‌رسان] اقدام به بیان مطالب توهین‌آمیز خطاب به اینجانب نموده و حسب مورد عباراتی متضمن تهدید به [شرح دقیق نوع تهدید] بیان کرده است.

با توجه به محتوای اظهارات و شرایط وقوع رفتار، تقاضای رسیدگی به موضوع از حیث عناوین مجرمانه منطبق با قانون، بررسی ادله پیوست و اتخاذ تصمیم قانونی را دارم.

دلایل و مستندات:

۱. تصویر یا نسخه پیام‌ها و مکاتبات مربوط

۲. مشخصات شهود و مطلعان در صورت وجود

۳. فایل صوتی یا سایر مستندات مرتبط در صورت وجود

۴. سایر ادله و قرائن قابل ارائه

با احترام

[نام و نام خانوادگی شاکی]

این نمونه جایگزین بررسی حقوقی پرونده نیست. اگر رفتار مورد شکایت صرفاً توهین یا صرفاً تهدید باشد، باید عنوان و شرح شکایت متناسب با همان رفتار تنظیم شود.

۱۳. چه زمانی مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا ضرورت دارد؟

در همه پرونده‌ها مراجعه به وکیل الزام قانونی ندارد اما در برخی شرایط، مشاوره تخصصی می‌تواند از طرح شکایت نادرست یا از دست رفتن فرصت‌های قانونی جلوگیری کند.

برای مثال در موارد زیر بررسی پرونده توسط وکیل اهمیت بیشتری دارد:

• پیام‌ها یا مدارک موجود درباره وقوع جرم ابهام دارند.
• چند عنوان مجرمانه مانند توهین و تهدید و افترا مطرح شده است.
• شخصی پس از صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت قصد شکایت افترا دارد.
• علیه شخص شکایت کیفری مطرح شده و باید لایحه دفاعیه تنظیم شود.
• احتمال از بین رفتن ادله الکترونیکی وجود دارد.
• مهلت قانونی شکایت یا وضعیت گذشت و آثار آن محل اختلاف است.

در چنین مواردی بررسی متن کامل پیام‌ها، شکواییه، ابلاغیه‌ها و تصمیمات قضایی می‌تواند در انتخاب مسیر صحیح مؤثر باشد.

اگر قصد شکایت دارید یا به اتهام توهین و تهدید و افترا تحت تعقیب قرار گرفته‌اید، می‌توانید برای بررسی مدارک و انتخاب راهکار قانونی مناسب از مشاوره با وکیل کیفری و همچنین خدمات مشاوره با وکیل آنلاین وکیل‌ دان استفاده کنید. پیش از هر اقدام، بهتر است عنوان اتهام، ادله موجود و مهلت‌های قانونی پرونده بررسی شود.

۱۴. پرسش‌های متداول مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

آیا برای شکایت توهین حتماً شاهد لازم است؟

خیر. شهادت می‌تواند یکی از ادله باشد اما تنها راه اثبات نیست. پیام‌ها، نوشته‌ها و سایر ادله قابل بررسی نیز ممکن است اهمیت داشته باشند. کفایت و ارزش اثباتی هر دلیل به شرایط پرونده بستگی دارد.

آیا تهدید پیامکی بدون شاهد قابل اثبات است؟

ممکن است. نبود شاهد لزوماً مانع رسیدگی نیست. اصالت پیام، انتساب آن به متهم و سایر قرائن باید بررسی شود.

آیا تهدید به افشای راز جرم است؟

تهدید به افشای سر نسبت به خود یا بستگان مخاطب، در صورت انطباق با شرایط ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی، می‌تواند جرم باشد. تشخیص موضوع به ماهیت تهدید و اوضاع و احوال پرونده بستگی دارد.

آیا هر نسبت ناروا افترا محسوب می‌شود؟

خیر. در افترا موضوع ماده ۶۹۷، نسبت دادن امر مجرمانه با شرایط مقرر قانونی اهمیت دارد. هر ادعای خلاف واقع یا هر انتقاد منفی الزاماً افترا نیست.

آیا شکایت بی‌نتیجه به معنای افترا است؟

خیر. صرف منع تعقیب یا برائت شخص متهم، به‌تنهایی برای احراز افترا کافی نیست. باید شرایط قانونی ماده ۶۹۷ و سایر اوضاع و احوال پرونده بررسی شود.

آیا می‌توان بابت توهین و تهدید در یک شکواییه شکایت کرد؟

در صورت وجود ارتباط موضوعی و وقوع هر دو رفتار، امکان طرح هر دو عنوان در یک شکواییه وجود دارد. با این حال شرح واقعه و ادله مربوط به هر رفتار باید روشن و قابل تفکیک باشد.

آیا توهین در پیام‌رسان‌ها قابل پیگیری است؟

بله. در صورت انطباق محتوا با شرایط قانونی جرم توهین، امکان پیگیری وجود دارد. حفظ پیام‌ها و اطلاعات مرتبط با انتساب آنها اهمیت دارد.

آیا گذشت از شکایت توهین یا تهدید امکان‌پذیر است؟

بله. این جرایم در حالت معمول از جرایم قابل گذشت هستند و گذشت شاکی آثار قانونی دارد. با این حال آثار گذشت و زمان مؤثر بودن آن باید با توجه به مرحله پرونده و مقررات مربوط بررسی شود.

مشاوره با وکیل توهین و تهدید و افترا

توهین و تهدید و افترا هرچند در بسیاری از اختلافات به‌صورت هم‌زمان مطرح می‌شوند، از نظر حقوقی شرایط یکسانی ندارند. توهین ناظر بر رفتار یا گفتار تحقیرآمیز با شرایط قانونی است. تهدید به رفتار زیان‌بار از انواع مقرر در قانون مربوط می‌شود و افترا ناظر بر نسبت دادن امر مجرمانه با شرایط قانونی مقرر است.

برای طرح شکایت یا دفاع کیفری، ابتدا باید رفتار واقع‌شده و ادله موجود به‌درستی بررسی شود. سپس عنوان قانونی مناسب انتخاب و شکواییه یا لایحه دفاعیه بر همان مبنا تنظیم گردد.

در پرونده‌های توهین و تهدید و افترا، حفظ مدارک، رعایت مهلت قانونی و پرهیز از انتساب‌های غیرمستند اهمیت زیادی دارد. بررسی تخصصی پرونده می‌تواند به انتخاب مسیر قانونی مناسب و جلوگیری از اقدامات نادرست کمک کند.