مطالبه مهریه | چگونه مهریه خود را از شوهر بگیریم؟ | وکیل مهریه

مطالبه مهریه یکی از مهم‌ترین دعاوی مالی میان زوجین است. زن از زمان وقوع عقد نکاح، در شرایط مقرر قانونی مالک مهریه می‌شود و می‌تواند برای دریافت آن از طریق قانونی اقدام کند.

اما سؤال مهم این است که مهریه را چگونه باید مطالبه کرد؟ آیا مراجعه به دادگاه بهتر است یا اجرای ثبت؟ اگر شوهر مالی به نام خود نداشته باشد، تکلیف مهریه چیست؟ مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چه تفاوتی دارند؟ آیا برای مهریه امکان توقیف حساب، خودرو، ملک یا سایر اموال زوج وجود دارد؟

در این مقاله، شرایط و روش‌های گرفتن مهریه، مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت و دادگاه، توقیف اموال زوج، اعسار و تقسیط مهریه را بررسی می‌کنیم.

زن از چه زمانی مالک مهریه می‌شود؟

مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷ با اصلاحات بعدی، به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن داشته باشد.

بنابراین، اصل استحقاق زن نسبت به مهریه از زمان وقوع عقد نکاح ایجاد می‌شود و برای مطالبه آن، لزوماً لازم نیست ابتدا طلاق انجام شود.

به بیان ساده، زن برای مطالبه مهریه الزاماً نباید از شوهر خود جدا شود یا طلاق بگیرد.

البته شرایط مطالبه و امکان وصول مهریه، به نوع مهریه، مفاد عقدنامه، وضعیت مالی زوج و سایر شرایط پرونده بستگی دارد.

مهریه را چگونه مطالبه کنیم؟

برای مطالبه مهریه، در عمل دو مسیر اصلی وجود دارد:

۱. مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

چنانچه مهریه در سند رسمی ازدواج درج شده باشد، زن می‌تواند مطابق مقررات مربوط، از طریق اجرای اسناد لازم‌الاجرا برای وصول آن اقدام کند.

در این روش، حسب مورد امکان شناسایی و توقیف اموال زوج وجود دارد؛ برای مثال اگر مالی مانند ملک، خودرو یا موجودی حساب بانکی قابل توقیف باشد، اقدامات اجرایی می‌تواند نسبت به آن انجام شود.

این روش در بسیاری از پرونده‌ها می‌تواند پیش از طرح دعوای قضایی مورد بررسی قرار گیرد.

۲. مطالبه مهریه از طریق دادگاه

راه دیگر، مراجعه به مرجع قضایی صالح و طرح دعوای مطالبه مهریه است.

در صورتی که زن برای وصول مهریه از مسیر قضایی اقدام کند، پس از رسیدگی و صدور رأی، در صورت قطعیت یا قابلیت اجرای آن، عملیات اجرایی مطابق مقررات انجام خواهد شد.

انتخاب میان اجرای ثبت و دادگاه به شرایط پرونده بستگی دارد و بهتر است قبل از اقدام، وضعیت اموال زوج، نوع مهریه و شرایط عقدنامه بررسی شود.

آیا برای گرفتن مهریه می‌توان اموال شوهر را توقیف کرد؟

در صورتی که زوج دارای مال قابل توقیف باشد، امکان درخواست توقیف آن مطابق مقررات وجود دارد.

برای مثال، حسب شرایط قانونی ممکن است مواردی مانند:

– حساب‌های بانکی؛
– خودرو؛
– املاک؛
– حقوق و مزایا در حدود مقررات؛
– مطالبات زوج از اشخاص دیگر؛
– و سایر اموال و حقوق مالی قابل توقیف

در فرآیند اجرای مهریه مورد بررسی قرار گیرد.

البته هر مالی قابل توقیف نیست. مستثنیات دین باید مورد توجه قرار گیرد و تشخیص مصادیق آن تابع مقررات قانونی است.

بنابراین، داشتن حکم یا اجراییه مهریه به این معنا نیست که هر مال متعلق به زوج بدون محدودیت قابل توقیف خواهد بود.

آیا برای مهریه ۱۱۰ سکه محدودیت وجود دارد؟

یکی از رایج‌ترین برداشت‌های اشتباه درباره مهریه این است که تصور می‌شود زن فقط مستحق ۱۱۰ سکه است.

این برداشت صحیح نیست.

مطابق ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول مقررات مربوط به محکومیت‌های مالی است و نسبت به مازاد، توانایی مالی زوج ملاک پرداخت خواهد بود.

بنابراین، ۱۱۰ سکه سقف اصل مهریه نیست؛ بلکه قانون برای نحوه اجرای مهریه و ضمانت اجرای حبس، مقررات خاصی پیش‌بینی کرده است.

در نتیجه، اگر مهریه برای مثال ۳۰۰ سکه باشد، اصل تعهد زوج نسبت به مهریه به‌خودی‌خود به ۱۱۰ سکه محدود نمی‌شود؛ بلکه درباره نحوه وصول مازاد، وضعیت مالی زوج و مقررات مربوط باید بررسی شود.

مهریه عندالمطالبه چیست؟

اگر مهریه عندالمطالبه باشد، اصل بر این است که زن می‌تواند از زمان ایجاد حق، مهریه خود را مطالبه کند و برای وصول آن از طرق قانونی اقدام نماید.

در این حالت، صرف اینکه شوهر در حال حاضر توان پرداخت کل مهریه را نداشته باشد، موجب از بین رفتن اصل حق زن نسبت به مهریه نمی‌شود.

البته اگر زوج مدعی عدم توانایی مالی باشد، موضوع اعسار و تقسیط مهریه می‌تواند مطرح شود.

مهریه عندالاستطاعه چیست؟

در مهریه عندالاستطاعه، نحوه مطالبه و اثبات استطاعت مالی زوج با مهریه عندالمطالبه متفاوت است.

در این نوع توافق، زن برای وصول مهریه باید مطابق شرایط مقرر، استطاعت مالی زوج را برای پرداخت اثبات کند.

به همین دلیل، بررسی دقیق عبارت درج‌شده در عقدنامه اهمیت زیادی دارد و نمی‌توان صرفاً با شنیدن اینکه مهریه «عندالاستطاعه» است، درباره نحوه وصول آن اظهار نظر کرد.

اگر شوهر پول و مالی نداشته باشد، مهریه چه می‌شود؟

نداشتن مال یا درآمد کافی از سوی زوج، اصل حق زن نسبت به مهریه را از بین نمی‌برد.

اگر زوج واقعاً توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، ممکن است بتواند مطابق مقررات، دادخواست اعسار از پرداخت مهریه مطرح کند.

در صورت احراز اعسار، دادگاه می‌تواند با توجه به وضعیت مالی زوج و شرایط پرونده، درباره نحوه پرداخت و اقساط تصمیم‌گیری کند.

بنابراین، میان این دو موضوع باید تفاوت گذاشت:

عدم توانایی فعلی شوهر برای پرداخت مهریه ≠ از بین رفتن حق زن نسبت به مهریه

آیا شوهر بابت مهریه زندانی می‌شود؟

موضوع حبس بابت مهریه تابع مقررات قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۴ و همچنین مقررات خاص قانون حمایت خانواده است.

در این زمینه، برخلاف تصور رایج، صرف وجود مهریه به معنای زندانی شدن خودکار زوج نیست.

اگر زوج مدعی اعسار باشد، باید مطابق مقررات اقدام کند و دادگاه با توجه به دلایل و وضعیت مالی وی درباره اعسار و نحوه پرداخت تصمیم خواهد گرفت.

بنابراین، در پرونده‌های مهریه، بررسی هم‌زمان اموال زوج، توانایی مالی، مستثنیات دین و وضعیت اعسار اهمیت زیادی دارد.

آیا می‌توان حقوق شوهر را بابت مهریه توقیف کرد؟

در صورت وجود شرایط قانونی، حقوق و مزایای زوج نیز می‌تواند در حدود مقررات مربوط به اجرای محکومیت‌های مالی و مقررات اجرای احکام مورد توقیف قرار گیرد.

میزان قابل توقیف به وضعیت زوج و مقررات مربوط بستگی دارد و نمی‌توان بدون بررسی شرایط پرونده، درصد ثابتی را برای همه موارد اعلام کرد.

مهریه در عقد موقت چگونه مطالبه می‌شود؟

در نکاح منقطع، تعیین مهر از شرایط اساسی صحت عقد است.

مطابق ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی، در نکاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است.

همچنین مطابق ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی، در نکاح منقطع، موت زن در اثنای مدت موجب سقوط مهر نمی‌شود و همچنین عدم نزدیکی شوهر تا پایان مدت نیز موجب سقوط مهر نخواهد شد.

بنابراین، در عقد موقت نیز موضوع مهریه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و شرایط مطالبه آن باید با توجه به مفاد عقد و وضعیت رابطه زوجیت بررسی شود.

آیا برای مطالبه مهریه حتماً باید طلاق گرفت؟

خیر.

زن می‌تواند در حالی که زندگی مشترک ادامه دارد، مهریه خود را مطالبه کند و برای وصول آن از طرق قانونی استفاده نماید.

مطالبه مهریه و طلاق دو موضوع حقوقی مستقل هستند.

بنابراین، طرح مطالبه مهریه لزوماً به معنای درخواست طلاق یا پایان دادن به زندگی مشترک نیست.

بهترین روش گرفتن مهریه چیست؟

برای همه پرونده‌ها نمی‌توان یک روش واحد را بهترین روش دانست.

پیش از اقدام بهتر است موارد زیر بررسی شود:

1. میزان مهریه و نوع آن؛
2. عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه؛
3. وجود یا عدم وجود مال به نام زوج؛
4. وضعیت حساب‌های بانکی و دارایی‌های قابل شناسایی؛
5. احتمال انتقال یا مخفی کردن اموال؛
6. وضعیت شغلی و درآمدی زوج؛
7. امکان طرح یا وجود دعوای اعسار؛
8. سوابق اجرایی و قضایی مرتبط؛
9. و اینکه اقدام از طریق اجرای ثبت یا دادگاه با توجه به شرایط پرونده مناسب‌تر است.

به همین دلیل، پیش از طرح درخواست، مشاوره با وکیل مهریه می‌تواند از انتخاب مسیر نامناسب و اقدامات کم‌اثر جلوگیری کند.

نقش وکیل در مطالبه مهریه

وکیل مهریه می‌تواند با بررسی عقدنامه و وضعیت مالی زوج، مسیر مناسب برای مطالبه و اجرای مهریه را مشخص کند.

از جمله اقدامات قابل انجام در پرونده‌های مهریه عبارت است از:

– بررسی مفاد عقدنامه؛
– تنظیم و پیگیری درخواست مطالبه مهریه؛
– پیگیری پرونده در اجرای ثبت؛
– طرح دعوای مطالبه مهریه در مرجع صالح؛
– شناسایی و پیگیری توقیف اموال زوج در حدود مقررات؛
– پیگیری اجرای حکم؛
– دفاع در برابر ادعای اعسار زوج؛
– بررسی شرایط تقسیط مهریه؛
– و ارائه مشاوره درباره نحوه وصول مؤثرتر مهریه.

جمع‌بندی؛ مهریه را چگونه از شوهر بگیریم؟

برای گرفتن مهریه ابتدا باید مشخص شود مهریه چه میزان است، عندالمطالبه است یا عندالاستطاعه، آیا زوج مال قابل توقیف دارد و کدام مسیر اجرایی یا قضایی برای پرونده مناسب‌تر است.

در صورتی که زوج توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، اصل حق زن نسبت به مهریه از بین نمی‌رود و موضوع اعسار و تقسیط می‌تواند مطرح شود.

از سوی دیگر، اگر زوج دارای اموال قابل توقیف باشد، می‌توان با رعایت مقررات قانونی برای شناسایی و توقیف آنها اقدام کرد.

بنابراین، قبل از اقدام برای مطالبه مهریه، بررسی دقیق شرایط پرونده و وضعیت مالی زوج اهمیت زیادی دارد.

سوالات متداول درباره مطالبه مهریه
آیا زن بدون طلاق می‌تواند مهریه خود را بگیرد؟
بله. مطالبه مهریه مستقل از طلاق است و زن می‌تواند در زمان ادامه زندگی مشترک نیز مهریه خود را مطالبه کند.

اگر شوهر مالی نداشته باشد، آیا مهریه از بین می‌رود؟
خیر. ناتوانی مالی زوج اصل حق زن نسبت به مهریه را از بین نمی‌برد و در صورت احراز شرایط، موضوع اعسار و تقسیط مطرح می‌شود.

آیا برای مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه نمی‌توان اقدام کرد؟
خیر. ۱۱۰ سکه سقف اصل مهریه نیست. ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده درباره نحوه وصول و ضمانت اجرای مهریه تا این میزان و مازاد آن مقررات خاصی مقرر کرده است.

مهریه را از دادگاه بگیریم یا اجرای ثبت؟
پاسخ به شرایط پرونده بستگی دارد. وجود اموال قابل توقیف، وضعیت مالی زوج، نوع سند و سایر شرایط باید قبل از انتخاب مسیر بررسی شود.

آیا می‌توان حساب بانکی شوهر را بابت مهریه توقیف کرد؟
در صورت وجود شرایط قانونی و رعایت مقررات اجرایی، امکان توقیف موجودی حساب بانکی زوج وجود دارد.

برای اطلاع از حق حقوق خود و نحوه اجرای پرداخت مهریه با وکلای حقوقی ما . وکیل برای مطالبه مهریه تماس حاصل نمایید یا مشاوره حقوقی آنلاین بگیرید.